ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΠΕΠΕΝ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΚΟΥΖΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ Ε.Β.Ε.Π. ΜΕ ΘΕΜΑ :

 

« Ελληνική πολιτική, θέσεις και απόψεις της ναυτιλιακής κοινότητας για τις υποδομές, πλοία και οργάνωση των νησιωτικών και παράκτιων μεταφορών»

 

 

Συγχαίρω κι εγώ τον ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΑΚΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ για την αξιέπαινη  πρωτοβουλία της διοργάνωσης αυτής της ημερίδας. Τον ευχαριστώ δε ιδιαίτερα, για την εξαιρετική τιμή που μου έκαναν και με κάλεσαν, τιμή που αφορά και το σύνολο των Πλοιάρχων της Εμπορικής μας Ναυτιλίας.

 

            Η τιμή αυτή είναι ακόμη μεγαλύτερη, διότι συμμετέχω και ως ομιλητής με συντονιστή και συνομιλητές από τους αξιολογότερους του χώρου, όπως και οι υπόλοιποι στα άλλα panel, για θέματα που αφορούν άμεσα τον Πλοίαρχο. Θέματα όπως είναι τα δρομολόγια των πλοίων, τα λιμάνια και η οργάνωσή τους, οι ελλείψεις τους και ότι άλλο αφορά  την εικόνα της ακτοπλοΐας που πολλές φορές αντικατοπτρίζει και την εικόνα της χώρας μας, λόγω των πολυάριθμων ξένων επισκεπτών.

 

            Πιστεύω και υποστηρίζω ότι η συμμετοχή και η κατάθεση απόψεων και προτάσεων από τους Πλοιάρχους μόνο θετικά αποτελέσματα έχει, καθ’ όσον οι Έλληνες Πλοίαρχοι είναι αυτοί που με τα πληρώματά τους βεβαίως, ζουν, βιώνουν χρόνια τώρα, καθ’όλη την διάρκεια του χρόνου, είτε με μπουνάτσα, είτε με φουρτούνα, τις αντίξοες συνθήκες που επικρατούν.

 

Έχουν βιώσει τόσες καταστάσεις, έχουν αποκτήσει τέτοιες εμπειρίες, που όχι μόνο η παρουσία τους θα φανεί χρήσιμη, αλλά πιστεύω κάτι παραπάνω. Την θεωρώ απαραίτητη. Κι αυτό όχι από εγωιστικό σύνδρομο ή συντεχνιακή φιλοσοφία. Αλλά οι γνώσεις τους, η ικανότητά τους και η αυτοθυσία τους είναι μια πραγματικότητα που όλοι μας αναγνωρίζουν, άσχετα αν τις περισσότερες φορές γινόμαστε τα «μαύρα πρόβατα», οι «αποδιοπομπαίοι τράγοι» για ότι κακό, λάθος, ανάποδο συμβαίνει στο χώρο της ακτοπλοΐας. Λίγο πολύ  όλοι μας έχουμε γίνει μάρτυρες.

 

            Πιστεύω ότι αυτή η πρωτοβουλία του ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ θα έχει επιτυχία και συνέχεια. Θα εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα και βεβαίως θα γίνουν και οι ανάλογες προτάσεις. Τούτο διότι οι ομιλητές σ’όλα τα panel, όπως είπα, είναι όλοι τους καταξιωμένοι στο χώρο τους, είτε είναι Επιμελητήρια, είτε Ναυτιλιακές και Μεταφορικές Ενώσεις, είτε άλλοι εμπλεκόμενοι φορείς και επιχειρήσεις και γνωρίζουν τις ελλείψεις, τις ανάγκες, τα απαραίτητα διορθωτικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν.

 

            Στα ανωτέρω συνηγορούν επίσης, ότι αυτή η Ημερίδα, είμαι σίγουρος γι’αυτό, δεν θα λάβει τη μορφή μιας επετειακής γιορτής ή κοσμοπολίτικης εκδήλωσης, όπου θα ανταλλαγούν φιλοφρονήσεις, χαιρετισμοί, θα γίνουν δημόσιες σχέσεις και άλλα κοινωνικά, αλλά θα δοθεί η δυνατότητα να ακουστούν προτάσεις, γνώμες, εμπειρίες και κυρίως αλήθειες, που θα βοηθήσουν στην περαιτέρω υιοθέτηση, βελτίωση και ανάπτυξη μέτρων ώστε η εικόνα στις νησιωτικές και παράκτιες μεταφορές να βελτιωθεί.

 

            Γιατί όπως και να το εξετάσουμε, όπως και να το δούμε, αξίζουμε κάτι καλύτερο, είτε σαν Ακτοπλοΐα, είτε σαν Ναυτιλία, είτε σαν επιβάτες, είτε σαν χώρα. Με λίγα λόγια σ’αυτήν την ΗΜΕΡΙΔΑ, δεν θα πρέπει να χαϊδέψουμε αυτιά. Διότι, αλλοίμονο, θα έχουμε ακολουθήσει την πεπατημένη.

 

            Εξετάζοντας λοιπόν το καθεστώς που υπάρχει και λειτουργούν μέχρι σήμερα οι ακτοπλοϊκές μας συγκοινωνίες, εξετάζοντας το πώς είναι τα λιμάνια μας, η νομοθεσία και βεβαίως η πολιτική, για να μπορέσουμε να βγάλουμε χρήσιμα συμπεράσματα, πρέπει να παραδεχτούμε και να συμφωνήσουμε σε 3 τουλάχιστον βασικές παραδοχές.

 

1.         Το νησιωτικό χαρακτήρα που έχουμε ως χώρα με ένα μεγάλο αριθμό νησιών, λιμανιών και λιμενικών εγκαταστάσεων. Σε πρόσφατη έρευνα – μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου - αναφέρονται περισσότερα από 300 λιμάνια μικρά και μεγάλα και 700 λιμενικές εγκαταστάσεις διαφόρων μορφών, λειτουργιών και αναγκών, όπως π.χ. Εμπορικά (container terminalcar terminal, Μαρίνες, αλιευτικά καταφύγια, bunker και oil terminals κτλ.)

 

2.         Την έντονη διακύμανση στις ακτοπλοϊκές μετακινήσεις που είναι άκρως εποχιακές, είτε αναφερόμαστε σε μόνιμους κατοίκους, είτε σε τουρίστες επισκέπτες. Μη μας διαφεύγει ότι η τουριστική περίοδος διαρκεί 4 το πολύ μήνες και η οποία δεν είναι και αυτή  ομοιόμορφη στην μικρή της διάρκεια. Όπως επίσης και οι προορισμοί έχουν σημαντικές διαφορές σε όγκο επιβατών, οχημάτων και αγαθών εν γένει. Επί ευκαιρία, θα πρέπει να γίνει ξεχωριστή προσπάθεια, ώστε να μεγαλώσει αυτή η τουριστική περίοδος. Να αναδειχτούν οι ομορφιές της χώρας μας. Όπως και να το κάνουμε έχουμε προϊόν. Λίγο μυαλό καθαρό όμως, λίγο σωστή διαφήμιση και βεβαίως καλύτερες υποδομές και θα το πετύχουμε.

 

Ήδη έχουμε τα πρώτα θετικά σημάδια για την περίοδο που μας πέρασε παρ’όλα τα ατυχή περιστατικά, τα οποία συγκριτικά ήταν λιγότερα στα προηγούμενα χρόνια, χωρίς βεβαίως αυτό να αποτελεί δικαιολογία.

 

3.         Τον εξαιρετικά χαμηλό πληθυσμό πάρα πολλών νησιών. Αυτό τον πληθυσμό πρέπει, πάση θυσία, να φροντίσουμε να τον κρατήσουμε πάνω στα νησιά. Είναι προφανείς οι λόγοι. Θυμίζω κάποιους αφελείς που μιλούν για «γκρίζες ζώνες» κτλ. Για να παραμείνουν όμως στα νησιά, πρέπει να έχουν τα στοιχειώδη, τα απαραίτητα. Πρώτο τούτων είναι η τακτική σύνδεση με την ηπειρωτική χώρα, καθ’ όλη την διάρκεια του έτους.

 

Έχοντας λοιπόν αποδεχθεί σαν minimum τα ανωτέρω, εξετάζοντας την υφιστάμενη κατάσταση στις λιμενικές υποδομές, που σήμερα η χώρα μας διαθέτει προς εξυπηρέτηση των συγχρόνων πλοίων της ακτοπλοΐας, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι στην πλειονότητα  τους είναι ανεπαρκείς. Οι ελλείψεις επικεντρώνονται κυρίως στα :

 

·        Ανεπαρκή λιμενικά έργα ( κυματοθραύστες, προβλήτες, κτλ)

·        Ανεπαρκή και μικρά λιμάνια - προβλήτες για την αντιμετώπιση και εξυπηρέτηση πολλαπλών, ταυτόχρονων αφίξεων/ αναχωρήσεων. Παντελής έλλειψη υποδομών για τα ταχύπλοα.

·        Ανεπαρκείς χερσαίοι χώροι. Αίθουσες αναμονής σκίαστρα, χώροι υγιεινής και όλων των άλλων, που ορίζουν οι προϋποθέσεις και οι απαιτήσεις ενός σύγχρονου επιβατικού λιμένα.

·        Σημαντικές ελλείψεις (χαρακτηρίζονται επιεικώς ως ανύπαρκτες και απαράδεκτες) στις προσβάσεις προς το λιμάνι είτε αυτές είναι οδικές ή σιδηροδρομικές κτλ. Ποιος δεν έχει δεί τις ατελείωτες ουρές που πολλές φορές είναι η αιτία που χάνεται το πλοίο ;

 

Θα μπορούσα να αναφέρω πολλά ακόμη στοιχεία για ελλείψεις κτλ. Παραπέμπω στην ετήσια έκθεση της Πανελλήνιας Ένωσης Πλοιάρχων όπου με λεπτομέρειες για κάθε λιμάνι, οι συνάδελφοι Πλοίαρχοι κατέγραψαν τις παρατηρήσεις τους. Και όπως προείπα είναι αυτοί οι Πλοίαρχοι που καθημερινά βιώνουν αυτές τις συνθήκες και τις ζούν καθημερινά. Μη παρεξηγηθώ, δεν διεκδικούμε περγαμηνές λιμενολόγων. Έχουμε πολλούς και αξιόλογους. Άλλος είναι ο ρόλος μας. Κι αυτόν κάθε φορά καταθέτουμε.

 

            Πρέπει επίσης να δεχτούμε ότι τα μεγάλα λιμενικά έργα υποδομής, είναι σχεδόν στο σύνολό τους μη ανταποδοτικά, λόγω του υψηλού κόστους τους. Επομένως, εκτός από ορισμένα έργα υποδοχής (π.χ. επιβατικοί σταθμοί και άλλες διευκολύνσεις σε μεγάλα λιμάνια όπως ΠΕΙΡΑΙΑ, ΠΑΤΡΑ, ΡΑΦΗΝΑ) τα βασικά λιμενικά έργα, υποδομές κτλ. δεν προσφέρονται για ιδιωτική χρηματοδότηση. Τούτο δείχνει και η διεθνής εμπειρία.

 

            Επομένως θα πρέπει να αναζητηθούν πόροι είτε από το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων ή και από κοινοτική χρηματοδότηση. Εδώ θα κάνω ιδιαίτερη μνεία, επιτυχία την χαρακτηρίζω εγώ, του Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας κ.Μανώλη Κεφαλογιάννη και του αρμοδίου Γ.Γ. κ.Γ.Βλάχου στην κατ’αρχή συμφωνία για τα 3 δις Ευρώ που και με τη συμμετοχή των ιδιωτών θα φτάσουν τα 6 δις. Ποσό μεγάλο που σίγουρα μπορεί να ανατρέψει την κακή κατάσταση θεαματικά.

 

Με την επισήμανση βεβαίως ότι το κομμάτι που αναλογεί, θα διοχετευτεί και προς τα μικρά νησιά, με τα σχεδόν ανύπαρκτα λιμάνια, γιατί όπως ανέφερα και στην αρχή, οι κάτοικοι σ’αυτά τα νησιά πρέπει να παραμείνουν εκεί. Πρέπει όμως να έχουν τα βασικά. Και το βασικότερο απ’όλα είναι η σωστή, η λογική, η τακτική σύνδεση με το κέντρο.

 

Μια παραίνεση όμως. Σ’αυτή την προσπάθεια, σ’αυτό το τόσο μεγάλο και χρήσιμο project πρέπει να κινηθούμε με ρυθμούς άλλους, διαφορετικούς απ’ αυτούς που μέχρι σήμερα επικρατούσαν στην Ελλάδα. Το εύχομαι και βεβαίως πιστεύω ότι έτσι θα γίνει.

 

            Είναι χαρακτηριστικό, όσον αφορά τους πόρους, ότι το ποσοστό που μέχρι σήμερα διατέθηκε για την βελτίωση των υποδομών των λιμένων ή για την δημιουργία κάποιων είναι αμελητέο, συγκρινόμενο με το ποσοστό που διατέθηκε για οδικά ή και σιδηροδρομικά έργα. Όλοι μας βλέπουμε και βεβαίως χαιρόμαστε, νιώθουμε υπερηφάνεια και βεβαίως απολαμβάνουμε το οδικό δίκτυο, το μετρό, το τράμ, τα αεροδρόμια. Και με χαρά βλέπουμε να συνεχίζονται πιο έντονα.

 

            Δεν ξέρω όμως πως μοιράζονται τα κονδύλια, Εθνικά ή Κοινοτικά. Σίγουρα όχι δίκαια. Οι θαλάσσιοι αυτοκινητόδρομοι, τα θαλασσινά λιμάνια και terminals κλπ ούτε στο ελάχιστο δεν παίρνουν το μερίδιό τους, το κομμάτι που τους αναλογεί. Κι αυτό είναι λάθος. Λάθος τακτική. Λάθος εκτίμηση και γιατί όχι, λάθος πολιτική.

 

Δεν ξέρω επαναλαμβάνω πως μοιράζονται και με τι κριτήρια.

 

Η χώρα μας έχει 17000 χιλιόμετρα ακτογραμμής με εκατοντάδες νησιά μικρά και μεγάλα, κατοικούμενα ή μη που αντιπροσωπεύουν το 20% της συνολικής έκτασης και το 15% περίπου του πληθυσμού.

Επομένως οι ανάγκες σε θαλάσσιες μεταφορές για μετακινήσεις ανθρώπων και διακίνηση αγαθών μεγάλες. Άρα και η προσοχή , η φροντίδα πρέπει να είναι ανάλογες και αν όχι αντίστοιχες με τους αυτοκινητόδρομους και τα άλλα έργα της ηπειρωτικής Ελλάδας ή  τουλάχιστον παραπλήσια.

 

            Έργα όμως κάθε μορφής μικρά ή μεγάλα δεν μπορούν να αποδώσουν από μόνα τους. Χρειάζεται  γνωστή και μοντέρνα διαχείριση . Μικρόκαρδες ή μικροκομματικές αντιλήψεις, εξυπηρέτηση προσωπικών τοπικιστικών συμφερόντων, εφήμερη  και προσωπική λύση, αγκυλώσεις παρελθόντος δεν είναι δυνατόν να έχουν αποτέλεσμα. Αποτέλεσμα που να δίνει λύσεις μακροπρόθεσμες λύσεις με προοπτική.

 

            Ανέφερα στην αρχή ότι αυτή η τόσο σπουδαία ημερίδα πρέπει να ξεφύγει από την πεπατημένη, να μη χαϊδέψει αυτιά και να κάνει προτάσεις που θα φέρουν λύσεις. Για να έχουμε όμως λύση αποδεκτή, θα πρέπει να απαντήσουμε σε κάποια γιατί :

 

·        Γιατί κάθε φορά που παρατηρείται συνωστισμός, καθυστέρηση κτλ με αποτέλεσμα την ταλαιπωρία και τη δικαιολογημένη διαμαρτυρία των επιβατών, κανένας δεν βγήκε να πεί ότι τα λιμάνια μας δεν επαρκούν, δεν υπάρχουν χώροι να δεχθούν τόσους επιβάτες και τόσα αυτοκίνητα, την ίδια μέρα και την ίδια ώρα.

 

·        Γιατί κανένας δεν αναφέρθηκε ότι ακόμα και στο λιμάνι του Πειραιά, το πρώτο της χώρας καθώς και της Ραφήνας, οι ουρές των αυτοκινήτων ήταν χιλιόμετρα. Καταφέραμε το κυκλοφοριακό χάος στις μεγαλουπόλεις μας να το μεταδώσουμε και στην θάλασσα.

 

·        Γιατί κανένας δεν ξεκαθάρισε ότι άλλο ασφάλεια και άλλο πολυτέλεια, άνεση και χλιδή.

 

·        Γιατί κανένας δεν έβαλε φραγμό – φίμωτρο –σ’όσους μιλούν για σαπιοκάραβα παραβλέποντας όλα τα άλλα, μόνο και μόνο για να εντυπωσιάζουν.

 

·        Γιατί κανένας από αυτούς τους ανόητους που καταγγέλουν δήθεν υπεράριθμους, κάνοντας την πλάκα τους, δεν τιμωρήθηκε παραδειγματικά.

 

·        Γιατί κανένας ποτέ δεν είπε ότι «υπάρχουν και τα στοιχεία της φύσης» και δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα. Και πάντα θα έχουμε «απαγορευτικά»  (ευτυχώς φέτος ήταν ελάχιστα).

 

·        Γιατί εγκρίνονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες τα δρομολόγια με τόσο σφιχτά ωράρια όταν εκ των πραγμάτων είναι ολοφάνερο ότι τα δρομολόγια δεν βγαίνουν.

 

·        Γιατί όταν τους επισημαίνουμε στο Σ.Α.Σ. δεν μας ακούν

 

·        Αν λοιπόν κάποτε αυτά τα γιατί απαντηθούν και σε κάποια δοθούν λύσεις, τότε η ακτοπλοΐα θα έχει μια άλλη εικόνα.

 

·        Γιατί ( χωρίς ερωτηματικό αυτή τη φορά) αξίζει καλύτερης μεταχείρισης και την αδικούμε.

 

Τέλος, τα συμπεράσματα αυτής της ημερίδας να αποτελέσουν τον «μπούσουλα» στον σχεδιασμό και την υλοποίηση μιας νέας Ακτοπλοϊκής Πολιτικής, που μαζί με την καταγεγραμμένη βούληση της πολιτείας, να οδηγήσει σε υπηρεσίες που αξίζουμε και βεβαίως δικαιούμεθα.